„Umysł nie jest naczyniem do napełniania, lecz ogniem do rozpalania.”
PLUTARCH
Każde dziecko ma zapisany w sobie jakiś potencjał, który należy rozwijać.
Nasze dzieci znajdują się pod nieustanną presją. Już od najwcześniejszych lat rodzice chcą, by ich dzieci uczyły się języków, uczęszczały na dodatkowe zajęcia. Przedszkola również prześcigają się z ofertą dodatkowych form pracy. To bardzo dobrze, ale nie zapominajmy, że przy tym wszystkim powinniśmy nie tylko dbać o to, by dzieci jak najwcześniej czytały, liczyły, posługiwały się językiem obcym czy posiadały szeroką wiedzę ogólną, ale były również gotowe do podejmowania rożnych zadań, stały się odporne na przeciwności, nauczyły się myśleć, działać, odczuwać. Według koncepcji H. Gardnera istnieje osiem typów inteligencji:
Inteligencja lingwistyczna- zdolność czytania, pisania i porozumiewania się za pomocą słów. Te rodzaje umiejętności, rozwinięte w wysokim stopniu, przejawiają: pisarze, poeci, mówcy, dziennikarze, konferansjerzy.
Inteligencja logiczno – matematyczna - zdolność rozumowania i liczenia oraz logicznych, systematycznych przemyśleń. Te rodzaje umiejętności, rozwinięte w wysokim stopniu, przejawiają: inżynierowie, naukowcy, ekonomiści, księgowi, prawnicy.
Inteligencja wizualno- przestrzenna- zdolność myślenia obrazowego, wyobrażania sobie przyszłego rezultatu. Te umiejętności, są właściwe malarzom, architektom, rzeźbiarzom, żeglarzom, fotografom, twórcom planów strategicznych.
Inteligencja muzyczna- zdolność grania i śpiewania, komponowania, rozumienia i oceniania muzyki, wyczucia rytmu. Oczywiście jest ona właściwa kompozytorom, muzykom, specjalistom nagrań dźwiękowych.
Inteligencja fizyczno- ruchowa- zdolność precyzyjnego kontrolowania swojego ciała w celu rozwiązywania problemów, wytwarzania produktów lub prezentowania idei czy emocji. Ludzie obdarzeni szczególnie rozwiniętą tą sferą odnoszą sukcesy w sporcie, zawodach i zajęciach artystycznych, jak taniec, aktorstwo, także w budownictwie a nawet jako chirurdzy.
Inteligencja interpersonalna (społeczna)– zdolność efektywnej pracy w zespole, nawiązywania kontaktów, rozumienia innych ludzi, empatii. To cechy właściwe dobrym nauczycielom, doradcom, politykom, przywódcom religijnym czy handlowcom.
Inteligencja introspekcyjna- zdolność samo analizy i refleksji, spokojnego rozważania i oceny własnych dokonań, przemyśleń, planowania i wytyczania celów, poznawania siebie i własnych możliwości. Tę cechę oczywiście posiadają filozofowie, doradcy- psychologowie oraz jednostki wybijające się w różnych dziedzinach życia.
Inteligencja przyrodnicza – zdolność rozpoznawania okazów flory i fauny, umiejętność wykorzystania tego w praktyce. Właściwa ludziom zajmujących się łowiectwem, rolnictwem, naukami biologicznymi.
W każdym z nas występują w większym lub mniejszym nasileniu wszystkie typy inteligencji, jednak w różnych proporcjach i rozmaicie przemieszane. Każdą z nich można rozwinąć, nawet u najmłodszych dzieci. W ciągu pierwszych pięciu lat życia rozwija się ok. 50 % zdolności do uczenia się. Następne 30 % rozwija się do 8 roku życia. Cała wiedza zdobyta w późniejszym okresie życia dziecka będzie oparta na fundamencie zbudowanym w pierwszych latach życia. Ludzie, którzy mają wysoko rozwinięty jeden lub dwa typy mogą być wybitni w jednej dziedzinie, a zupełnie bezradni w innej. Z drugiej strony, ktoś kto nie wykazuje specjalnych uzdolnień kierunkowych, mimo to może odnosić sukcesy w jakiejś dziedzinie, ponieważ mieszanka jego umiejętności mu to umożliwia. Należy zatem dążyć, by dzieci, które są powierzone naszej edukacji, naszemu wychowaniu, miały szansę na wszechstronny rozwój.
Wspólnie z koleżanką opracowałyśmy „Program rozwijania zainteresowań i wspierania uzdolnień dzieci w wieku przedszkolnym”. Przy okazji jego opracowania dokonałyśmy przeglądu literatury i stworzyłyśmy katalog metod i zabaw, które w naszym mniemaniu pozwalają na rozwijanie wszystkich typów inteligencji. Proponujemy wykorzystywanie zabaw i metod twórczych, aktywizujących, pobudzających do myślenia. Takich, które pobudzają dzieci do aktywności, wymagają od nich samodzielnej pracy, jednocześnie będących źródłem radości i zabawy. Metody te pozwalają wydobyć naturalne cechy tkwiące w dzieciach, wykorzystują często naturalną, właściwą dzieciom ciekawość, chęć działania, eksplorowania. Dzięki temu są dla nich atrakcyjną formą spędzania czasu. Dzieci w trakcie zabaw i pracy z nimi takimi metodami mogą zaspakajać potrzebę działania, ruchu, aktywności, tworzenia. Ponadto integrują członków wspólnej zabawy, często uczą współpracy, rozwijają umiejętności społeczne. Nierzadko udział w tego typu aktywności pełni funkcję terapeutyczną. Stosowanie ich pozwala zbudować właściwy, przyjazny klimat.
Nie jest to oczywiście zamknięta lista zabaw, to niemożliwe. Zainteresowanych zachęcamy do czytania, dzielenia się swoimi spostrzeżeniami, pomysłami.
Proponujemy:
1. Zabawy rozwijające aktywność werbalną oraz procesy poznawcze
2. Zabawy sprzyjające rozwijaniu umiejętności komunikacji i aktywności twórczej(ruchowej)
3. Zabawy badawcze
4. Aktywność muzyczna
5. Aktywność plastyczna
|